Door Joanne Sloof (Landelijk Voorzitter CDJA) en Max Housen (Landelijk
Bestuurslid Politiek CDJA)
Het is de Week van de Jonge Mantelzorger. In Nederland groeit één op de vier jongeren op met een grote verantwoordelijkheid waar zelden over wordt gesproken: de zorg voor een naaste. Naar schatting gaat het om ruim 800.000 jonge mensen tussen de 5 en 24 jaar, meer dan het aantal inwoners van een stad als Rotterdam.
Uit recent onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) dat vorige week werd gepubliceerd, blijkt dat de belasting van jonge mantelzorgers de afgelopen jaren sterk is toegenomen. Ook loopt deze groep een verhoogd risico
op stress, uitputting, leerachterstanden en gevoelens van eenzaamheid. Meer dan zestig procent voelt zich nauwelijks gezien door de omgeving. Deze jongeren verdienen niet alleen erkenning in de vorm van een cadeaubon, maar
juist concrete ondersteuning in hun studie.
Mantelzorg is een onmisbare pijler van onze samenleving en een belangrijke aanvulling op de formele zorg. Door vergrijzing, personeelstekorten en stijgende zorgkosten neemt de druk op het zorgsysteem alleen maar verder toe. Het RIVM verwacht dat de vraag naar mantelzorg richting 2040 met 70 procent stijgt. Onlangs werd bekend dat inmiddels bijna 40 procent van de bevolking mantelzorger is. Daardoor wordt steeds vaker een beroep gedaan op ‘de kracht
van de samenleving’. Maar voor jongeren brengt die verantwoordelijkheid extra uitdagingen met zich mee. Zij combineren vaak zorgtaken met school, een bijbaan en sociale verwachtingen.
Dat roept een fundamentele vraag op: op welke schouders rust die zorg? En juist daar wringt het. Want hoewel de politiek voortdurend spreekt over actieve burgers en sterke gemeenschapszin, worden jonge mantelzorgers nauwelijks
ondersteund op het moment dat zij die verantwoordelijkheid daadwerkelijk dragen. Het huidige onderwijssysteem houdt amper rekening met hun situatie.
Studenten die studievertraging oplopen doordat zij thuis zorgtaken vervullen, betalen nog altijd hetzelfde collegegeld als studenten zonder die extra verantwoordelijkheden. Dat is niet alleen onrechtvaardig, maar ook kortzichtig.
Het CDJA wil dat het hoger onderwijs fundamenteel flexibeler wordt ingericht.
Daarom pleiten wij voor flexstuderen: laat studenten collegegeld per vak betalen
in plaats van per volledig studiejaar. Daarmee krijgen jonge mantelzorgers de
mogelijkheid hun studie tijdelijk te spreiden zonder financieel benadeeld te
worden, terwijl zij voldoende ademruimte houden om voor hun naaste te zorgen.
Juist een samenleving die steeds afhankelijker wordt van mantelzorg kan het zich niet veroorloven dat jonge mantelzorgers uitgeput raken of dat hun toekomstkansen worden beperkt. Wie verwacht dat jongeren verantwoordelijkheid nemen voor een ander, moet ook verantwoordelijkheid nemen voor hen. Jonge mantelzorgers hebben geen behoefte aan symbolisch applaus of een jaarlijkse waarderingsactie, maar aan beleid dat aansluit op hun
dagelijkse realiteit. Geen medelijden, maar mogelijkheden. Geen extra druk, maar ademruimte.
