Medisch-ethische dilemma’s: volle kracht vooruit of godsdienstige weerstand?

CDJA Inside, Opinie

Wanneer is je leven voltooid? Mag de overheid iedereen verplicht stellen om organen te doneren? Mogen mensen genetisch gemodificeerd worden om eventuele ziektes uit te sluiten?

Het zijn zomaar een aantal vragen op het gebied van medische ethiek die het afgelopen jaar voorbij zijn gekomen. Rond het begin van de vorige eeuw heeft het CDJA stil gestaan bij diverse medisch-ethische kwesties. Dit heeft destijds geleid tot een visiestuk waarin duidelijk de christendemocratische visie naar voren kwam.

In het afgelopen jaar zijn er opnieuw ingrijpende wijzigingen geweest op het gebied van de medische ethiek. Een uitspraak in een unieke rechtszaak tegen arts die euthanasie uitvoerde, zette de verhouding maar weer eens op scherp. Deze uitspraak had betrekking op een strafzaak tegen een verpleeghuisarts die euthanasie verleende aan een uitzichtloos en ondraaglijk lijdende dementie-patiënte. In een schriftelijke verklaring had de patiënte haar doodswens vastgelegd voor het geval zij ernstig dement zou worden en opgenomen zou moeten worden in een verpleeghuis. De verpleeghuisarts werd door het OM vervolgd. De rechtbank was van oordeel dat de arts zorgvuldig heeft gehandeld en dus niet strafbaar was (Hoge Raad 21 april 2020, ECLI:NL:HR:2020:712). Het is zorgelijk dat een gesprek over ethische dilemma’s niet van de grond komt, omdat we blijven hangen in de veronderstelling dat we altijd dienen te handelen naar ons geweten. Maar wat wordt er specifiek bedoeld met ons geweten? En hoe rijmt medische ethiek in de geloofswereld waarbinnen de christendemocratie handelt? Of dienen we elk vraagstuk uit te vechten in de rechtbank?

Op medisch-ethisch gebied lijkt het alsof er maar twee smaken zijn: volle kracht vooruit of godsdienstige weerstand. Van een discussie lijkt nauwelijks sprake, omdat de voorstanders van volle kracht vooruit als verstandig en rationeel worden bestempeld, en de twijfelaars als irrationeel en dom.

Waar staan we in 2020 betreffende medisch-ethische kwesties? Zo is de donorwet op 1 juli 2020 actief geworden ondanks dat minder dan de helft van de inwoners in Nederland een keuze heeft doorgegeven. De Verenigde Staten die opnieuw een politieke discussie beginnen over of abortus nog wel toegestaan is en de openlijke vraag binnen het CDA of marktwerking in de zorg niet onderhand afgeschaft dient te worden.

Al deze punten hebben geleid tot de beslissing dat er opnieuw stilgestaan dient te worden bij specifieke vraagstukken binnen de medische ethiek. Dit zijn onder meer de onderwerpen genetische modificatie, palliatieve zorg, euthanasie, orgaandonatie, abortus en de marktwerking in de zorg.

In samenwerking met de CDJA-raad en de werkgroep Volksgezondheid, Welzijn en Sport worden er vanaf 1 oktober iedere donderdagavond thema-avonden georganiseerd waarin beide het gesprek openlijk aan willen gaan met de leden van het CDJA. Tijdens deze thema-avonden kijken we samen hoe de christendemocratische waarden kunnen worden verenigd met de wetenschap en logica.

Tot slot zullen de thema-avonden gebundeld worden in een werkdocument. Dit document heeft de ambitie om – vanuit een besef van verbondenheid tussen de generaties – eensgezindheid te bereiken over de grondslagen waarmee de christendemocratie zich in het medisch-ethische debat kan mengen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *