Stop fiscale subsidiëring van ondernemerschap

Opinie

Het besef lijkt in politiek Den Haag voorlopig nog te ontbreken, maar het coronavirus heeft ook grote gevolgen van de Haagse schatkist. Eind juni berichtte het Ministerie van Financiën dat het begrotingstekort met 8,7 procent van het bruto binnenlands product (bbp) was opgelopen tot 68 miljard euro. De overheidsschuld liep daardoor op tot 491 miljard euro, 63,1 procent van het bbp. Ter vergelijking: eind 2019 bedroeg de staatsschuld nog 48,6 procent van het bbp. 

Deze grote stijging van de staatsschuld in slechts enkele maanden was – zoals bekend – grotendeels ingegeven door de financiële steunpakketten die in korte tijd werden vormgegeven. Ook zzp’ers kregen overheidssteun. Deze steun is grotendeels opgebracht door werknemers, terwijl voor ondernemers tal van fiscale ondernemersfaciliteiten gelden waar werknemers geen beroep op kunnen doen. Ondernemers worden daarmee in tegenstelling tot werknemers – middels vrijstellingen en aftrekposten – fiscaal gesubsidieerd.

Een en ander heeft geleid tot een fiscaal ongelijke behandeling van ondernemers en werknemers. Zo berekende Arthur van der Linden in het Weekblad Fiscaal Recht dat een werknemer vanaf een loon van 7.851 euro belasting betaalt, maar een ondernemer pas vanaf een winst van 26.949 euro bijdraagt aan de schatkist. De fiscale vrijstellingen voor ondernemers veroorzaken ook op het gebied van toeslagen een ongelijkheid tussen werknemers en ondernemers. Werknemers zullen met hetzelfde bruto-inkomen doordat zij minder vrijstellingen genieten, een hoger fiscaal inkomen hebben dan ondernemers. Werknemers kunnen dientengevolge met hetzelfde bruto inkomen minder makkelijk een beroep doen op toeslagen dan ondernemers.

Deze ongelijke behandeling van werknemers en zelfstandigen heeft zowel aan de boven- als aan de onderkant van de arbeidsmarkt geleid tot een vlucht in het ondernemerschap. Voor werkenden kan het werken als zelfstandige aantrekkelijk zijn omdat de loonkloof – het verschil tussen het nettoloon en de kosten voor de werkgever – werkenden als zelfstandigen ruimte biedt om een hogere netto-vergoeding te verlangen. Aan de onderkant leidt dit ertoe dat werknemers het ondernemerschap in worden gedrukt. Werknemers worden ontslagen en tegen een iets hogere netto vergoeding weer ingehuurd als zelfstandigen. Bij verlies van werk komt deze categorie echter wel vaak uit bij inkomensvoorzieningen gefinancierd uit de algemene middelen. Het risico op werkloosheid wordt daarmee afgewenteld op de maatschappij.

Aan de bovenkant van de arbeidsmarkt lopen zelfstandigen over het algemeen minder risico op ziekte of werkloosheid. Toch vindt ook hier een vorm van uitholling van de sociale zekerheid plaats. Het ondernemerschap zorgt er onder deze categorie namelijk voor dat de meer gefortuneerde werkenden niet meer bijdragen aan het sociale zekerheidsstelsel. Dit terwijl de solidariteitsgedachte juist een van de pijlers van het sociale zekerheidsstelsel is.

DEN HAAG – Ruim 450 fotojournalisten, voornamelijk leden van de Nederlandse Vereniging van Fotojournalisten (NVF), hebben op 25 januari geen beeld geleverd aan mediabedrijven om te onderstrepen dat zij beter betaald willen worden en graag met de mediabedrijven in gesprek willen over de eisen: 1. De tarieven te indexeren met 14% (inflatiecorrectie vanaf 2010) 2. Online tarieven gelijk te stellen aan print tarieven 3. Zeggenschap over auteursrechten. Fotojournalisten zien al jaren hun tarieven dalen. Velen zijn gestopt of doen er meer commercieel werk naast om het hoofd boven water te houden. Voor inkomensverzekeringen of pensioenopbouw is meestal geen geld. Fatsoenlijke betaling is de wens van de fotojournalisten, de drie eisen zijn daarvoor de aanzet. Foto: Voor het WTC, waar het kantoor is van ANP/HH, werd gedemonstreerd. ANP-directeur Martijn Bennis nam een grote versie van de advertentie in ontvangst die vrijdag in het AD en De Telegraaf stond met de namen van fotografen die meedoen met de staking. Het ANP heeft in een reactie de vergoedingen voor opdrachtfoto’ s al met 5% verhoogd. De komende weken wordt bij andere mediabedrijven actie gevoerd. COPYRIGHT DIRK HOL

Jarenlang is deze ongelijke behandeling van werknemers en zelfstandigen verdedigd met het argument dat ondernemers zelf in inkomen moeten voorzien als het werk wegvalt, terwijl werknemers juist een beroep kunnen doen op gefaciliteerde inkomensvoorzieningen. Zo zijn de voor werknemers van toepassing zijnde werkloosheidswet (WW), Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO), Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (Wet WIA) en Ziektewet (ZW) niet van toepassing op zelfstandigen. Omdat zelfstandigen geen beroep kunnen doen op dergelijke inkomensvoorzieningen, zouden zij (fiscaal) gestimuleerd moeten worden om zelf in dergelijke verzekeringen te voorzien. De financiële malaise naar aanleiding van het coronavirus toont echter aan dat ook de inkomensvoorziening van zelfstandigen uiteindelijk op de rest van de samenleving wordt afgewenteld. De zzp’er kan dus fiscaal gesubsidieerd werken en als het werk in crisistijden wegvalt, is het de werknemer die opdraait voor inkomensondersteuning voor de ondernemer.

Zo worden ondernemers wier inkomen weggevallen is als gevolg van de coronacrisis middels de bijstand en de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) ondersteund. De financiering van deze voorzieningen wordt steeds problematischer. De regelingen worden gefinancierd uit de algemene middelen. Een steeds groter wordende groep ondernemers betaalt daar maar weinig aan mee, terwijl deze groep wel een beroep kan doen op de inkomensondersteuning. Een en ander leidt ertoe dat een steeds kleiner wordende groep werknemers in de inkomensondersteuning van een steeds groter wordende groep ondernemers moet voorzien.

Zoals in het bovenstaande uiteengezet, betalen werknemers veelal substantieel meer belasting dan ondernemers. Mede als gevolg van fiscale subsidiëring zijn de werknemers de afgelopen jaren het ondernemerschap ingeduwd. Dit leidt er enerzijds toe dat de risico’s van werkloosheid van ondernemers worden afgewenteld op werknemers; laatstgenoemden betalen immers substantieel meer belasting dan zelfstandigen. Anderzijds leidt het aan de bovenkant van de arbeidsmarkt juist tot ondergraving van de solidariteitsgedachte. Eén van de kernpijlers van de sociale zekerheid. Deze problematiek is niet nieuw. De coronacrisis heeft echter wel weer urgenter duidelijk gemaakt dat fiscale subsidiëring van ondernemerschap gestopt dient te worden.

Authors

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *